DGA » porady » centrum dietetyczne » 50 zasad zdrowej diety
50 zasad zdrowej diety
Tylko zbilansowane odżywianie się gwarantuje utrzymanie dobrego stanu zdrowia.
Jego naczelna zasada polega na dostarczeniu organizmowi, oczywiście w odpowiednich proporcjach, różnorodnych produktów: mlecznych, zbożowych, mięs, ryb, warzyw, owoców. Powinniśmy też kierować się dodatkowymi zasadami: jeść produkty chroniące zdrowie i odgrywające rolę w zwalczaniu różnych dolegliwości itd. Nie bez znaczenia jest także jakość produktów.
- Aby zapewnić prawidłową pracę nerek, wypijaj w ciągu dnia dwa-trzy litry płynów, np. wody mineralnej, ziołowej herbaty, soków owocowych.
- Zaczynaj każdy dzień od witaminowego śniadania. Możesz sobie przygotować np. owocowe muesli z mlekiem lub pełnoziarnisty chleb z twarogiem.
- Zamiast świeżych warzyw możesz przygotować też mrożone. Są one zamrażane zaraz po zbiorze i zachowują witaminy.
- Pamiętaj, że czosnek to jedno z najstarszych lekarstw. Zaleca się go przy nadciśnieniu, kaszlu, przeziębieniu, zbyt wysokim poziomie cholesterolu i innych dolegliwościach.
- Staraj się nie przetwarzać warzyw . Gotuj je na parze, duś lub krótko smaż. Strata witamin i minerałów będzie wtedy mniejsza.
- Frytki oraz krokiety zamiast na fryturze upiecz w piekarniku. Będą wtedy mniej tłuste. Do smażenia możesz także używać woka lub patelni teflonowej.
- Jeśli chcesz schudnąć, zwracaj uwagę na tłuszcz ukryty w różnych produktach spożywczych: kiełbasie, żółtym serze, chipsach, frytkach, słodyczach.
- Odżywiaj się lekko! Panierowany sznycel z frytkami zalega w żołądku. Będziesz czuć się potem ociężały. Lepsze są lekkie dania mięsno-warzywne.
- Jedz pięć posiłków w ciągu dnia. Jest to dużo zdrowsze niż objadanie się dwa razy dziennie, a poza tym nigdy nie będziesz bardzo głodny.
- Zbyt duża ilość soli jest niezdrowa. Do przyprawiania używaj zatem świeżych ziół. Są smaczne, wspaniale pachną, mają też dużo składników mineralnych.
- Podczas jedzenia bądź odprężony i nie spiesz się! Nerwowe przełykanie źle przeżutych potraw nie służy zdrowiu. Wtedy giną też cenne składniki odżywcze.
- Owoce i warzywa jak najczęściej jedz surowe. W tej postaci dostarczają najwięcej witamin i minerałów. Wyjątkiem są ziemniaki i fasola.
- Dodawaj do potraw tłuszcze roślinne, np. oliwę, olej słonecznikowy lub rzepakowy, zawierające dużo nienasyconych kwasów tłuszczowych.
- Gdy robisz zakupy, zwracaj uwagę na świeżość owoców i warzyw. Te zwiędłe i pomarszczone są niesmaczne oraz bezwartościowe - zawierają bowiem niewiele witamin.
- Pamiętaj, że warzywa i owoce powinny być przyrządzane tuż przed podaniem. Światło, ciepło i powietrze sprawiają, że w jarzynach giną wartościowe składniki.
- Brakuje ci jodu? U wielu ludzi poziom tego pierwiastka jest zbyt niski. Powinnaś jeden-dwa razy w tygodniu jeść rybę i używać soli jodowanej.
- Odżywiaj się zdrowo także w pracy - zabieraj ze sobą owoce, warzywa, produkty mleczne. Możesz też przyrządzić sobie sałatkę lub lekką kanapkę.
- Jadaj sezonowe warzywa i owoce, gdyż jest w nich najwięcej witamin. Zimą zaś zdrowsza jest kiszona kapusta czy cebula niż szklarniowe ogórki.
- Jeśli wypadają ci włosy oraz masz szorstką, łuszczącą się skórę, powinieneś jeść więcej przetworów mlecznych, zbóż i roślin strączkowych.
- Do zup oraz sosów używaj wywarów pozostałych np. po duszeniu warzyw. Dodają one smaku potrawom, a ponadto zawierają sporo witamin i minerałów.
- Przyrządzając bogate w wodę warzywa (pomidory, szpinak) nie musisz stosować tłuszczu. Wystarczy umyte włożyć do garnka i dusić we własnym sosie.
- Pomidorów, papryki, ogórków, bananów i cytrusów nie przechowuj w lodówce. Stracą w niej swój aromat. Cebulę i czosnek trzymaj w koszyku.
- Jedz codziennie jedno jabłko, najlepiej ze skórką. Owoce te zawierają witaminy, minerały oraz bardzo ułatwiają trawienie.
- Wybieraj warzywa z upraw z najbliższej okolicy. Poszukaj targowiska, na którym rolnicy sprzedają produkty zebrane ze swojego pola.
- Zboża i rośliny strączkowe powinnaś dobrze namoczyć przed dalszą obróbką, aby napęczniały i zmiękły. W przeciwnym razie będą ciężko strawne.
- Chcesz mniej jeść i stracić na wadze? Wypijaj przed każdym posiłkiem szklankę wody mineralnej - lekko wypełni ona żołądek i pozwoli mniej zjeść.
- Jak najczęściej jedz chleb pełnoziarnisty. Jest bardziej sycący, zawiera też dużo błonnika, który pobudza pracę jelit. Pomaga ustrzec się wielu chorób cywilizacyjnych.
- Warzywa i owoce zawsze myj dokładnie, ale dość szybko, pod strumieniem bieżącej, ciepłej wody. W ten sposób unikniesz strat witaminy B i C.
- Codziennie jedz jogurt - podtrzymuje on naturalną florę jelitową. Wybieraj jogurt naturalny, bez cukru i dodatków zapachowych.
- Jeśli jesteś na diecie, nie powinieneś chudnąć zbyt gwałtownie. Dostarczaj organizmowi różnych składników odżywczych, a nie będziesz osłabiony.
- Nigdy nie wychodź z domu bez zjedzenia śniadania. Doda ci ono energii i chęci do pracy, wspomoże koncentrację.
- Brokuły, warzywa spokrewnione z kalafiorem, są tak zdrowe, że regularne jedzenie ich może uchronić przed rakiem, miażdżycą i chorobami serca.
- Jeśli to możliwe, gotuj ziemniaki w łupinkach i w małej ilości wody. Dzięki temu zachowają ważne składniki odżywcze, znajdujące się tuż pod skórką.
- Pomidory są zdrowe i lekko strawne. Nie należy jednak jeść zielonych owoców, gdyż zawierają trującą solaninę (ginie ona w przetworach).
- Żółte sery to produkty delikatne. Może zaszkodzić im światło, powietrze, zbyt wysoka lub niska temperatura - tracą wówczas smak i składniki odżywcze.
- Jeśli czujesz się stale poirytowana i zmęczona, jedz orzeszki ziemne, gdyż zawierają wit. B, wzmacniającą system nerwowy.
- Przy braku apetytu pomogą ci: morele, brokuły, rzeżucha, natka pietruszki, śliwki, szparagi, marchewka i szpinak.
- Spróbuj zielonej herbaty - dobrze wpływa na serce, układ krążenia, trawienie, wspomaga system odpornościowy, chroni przed nowotworami.
- Ocet winny jest nie tylko przyprawą kuchenną, ale także domowym środkiem leczniczym. Ułatwia trawienie oraz wspomaga przemianę materii.
- Źle sypiasz? Środki nasenne zastąp zieloną sałatą, wymieszaną z odrobiną oleju tłoczonego na zimno. Działa ona uspokajająco i łagodzi napięcie nerwowe.
- Banany, makaron oraz czekolada sprawią, że poczujesz się szczęśliwa. Po ich spożyciu wytwarza się tzw. hormon szczęścia - serotonina.
- Kobiety w wieku od 14 do 50 lat potrzebują ok. 50 % żelaza więcej niż mężczyźni. Dobre źródła tego pierwiastka to: mięso, pełne ziarna, ziemniaki.
- Ważna dla zdrowia witamina D jest w rybach. Pieczone i grillowane mają jej jednak o 95 % mniej. Lepiej więc dusić rybę w folii aluminiowej.
- Zwłaszcza zimą jadaj często kiszoną kapustę. Zawarta w niej witamina C chroni bowiem przed grypą i wzmacnia odporność.
- Popcorn jest zdrowszy dla dzieci niż cukierki czy czekolada.
- W żaroodpornych naczyniach możesz przyrządzać potrawy bez lub z małą ilością tłuszczu. Do zwilżonego naczynia włóż produkt i powoli duś w parze.
- Przyprawy tracą aromat po pół roku. Kupuj więc świeże, w małych ilościach; przechowuj je w chłodzie, w szczelnie zamkniętym słoiczku.
- Zdrowie kości i zębów zależy w dużej mierze od poziomu wapnia w organizmie. Najwięcej jest go w mleku i jego przetworach - twarogach oraz jogurtach.
- Zawsze odcinaj końcówkę obranego banana. Tam bowiem gromadzą się zarazki oraz resztki trujących substancji, którymi spryskiwana jest skórka.
- W zimie codziennie na śniadanie wypija szklankę świeżo wyciśniętego soku z owoców cytrusowych. Zawiera on dużo wit. C, która ochroni organizm przed przeziębieniem.
Opracowała Katarzyna Poros - Dietetyk